Okolica
Goworów Szata roślinna i świat zwierzęcy Warto zobaczyć
Okolice Bystrzycy Kłodzkiej należą do jednego z najbardziej interesujących regionów w kraju. Różnorodność krajobrazu, od sródgórskich kotlin do górnego regla z piętrem subalpejskim, bogate kompleksy leśne, rzadka roślinność wysokogórska decydują o dużych walorach tego obszaru. Omawiany obszar wzbogaca także architektura zabytkowego, średniowiecznego miasta Bystrzycy Kłodzkiej oraz rozsiane w pobliskich miejscowościach zabytki, ruiny zamków oraz grodziszcza.
Goworów (460-600 m npm) to znaczna wieś położona u podnóża Masywu Śnieżnika nad potokiem Goworówka (zobacz mapkę). Najbliższe otoczenie wsi stanowią rozległe użytki rolne o dobrych glebach. Goworów należy do miejscowoąci rolniczo-letniskowych. W latach 70 były tutaj 84 gospodarstwa rolne. Goworów przez cały czas swego istnienia jest związany z Międzylesiem, należąc kolejno do jego właścicieli. W 1358 r. znalazł się w składzie państewka śnielińskiego, a po jego upadku nadal w dobrach międzyleskich. W 1631 roku duża powódź zniszczyła część wsi, która szybko się odbudowała. W 1653 r. staje się własnością hr. von Althanna, w tym samym roku powstaje wolne sołectwo. Od roku 1765 Goworów podzielony był na dwie części, należące do hr. von Althanna i 22 chałupni Althanna. Mieszkało w nim 22 kmieci , 33 zagrodników i 22 chałupników. Należał do największych wsi w całych dobrach międzyleskich. W 1785 r. J. K. Ludwig, mieszczanin z Międzylesia, nabywa wolne sołectwo, zapoczątkowuje złoty okres w dziejach wsi, buduje dużą tkalnię napędzaną wodą i magazyny. Wyroby tkackie wysyłane są do Hiszpanii i Ameryki Pn. W każdym domu znajdował się warsztat tkacki i dlatego wieś stała się centrum okolicznego tkactwa. Część dworska pozostaje w posiadaniu hr. von Althanna. W okresie wojen napoleońskich następuje upadek wsi. W 1827 r. na skutek trzęsienia ziemi 16 osób ucierpiało, 13 budynków uległo częściowemu zniszczeniu. W drugiej poławie XIX w. Goworów staje się znanym Ietniskiem, powstają gospody, a turyści udają się na Pątnik (punkt widokowy), na którym był krzyż i altana. Przez wieś prowadził uczęszczany szlak na Goworek i śnieżnik Kłodzki. Po 1945 r. miejscowość zostaje zasiedlona przez grupę repatriantów, a dobre warunki dla rozwoju rolnictwa przyczyniły się do tego. że nie nastąpił proces jej wyludnienia. Po wojnie istniała tutaj papiernia i kamieniołom gnejsów. Kościół filialny św, Piotra i Pawła wzmiankowany w 1360 r., w 1560 r., na jego miejscu zbudowano drewniany, by w 1589 roku zastąpić go murowanym. Przebudowany w 1711 r, Jest to budowla jednonawowa wydzielonym prezbiterium, Wewnątrz kamienna chrzcielnica z XVIII w,. Ołtarz główny z obrazem patronów. ambona z 1720 r., barokowe rzeźby drewniane z XVIII w. prospekt organowy z XIX w, We wsi znajdują się również dwór z 1785 r, - radcy Ludwiga. W 1905 roku przejęty przez Althannów, W 1930 r. działała w nim szkoła policji. a po 1945 r. Dom leczniczo-wpoczynkowy ZNP. następnie prewentorium dziecięce, Obecnie dwór znajduje się w remoncie. Goworów stanowi największy wiejski zespół zabytkowy, murowany, o cechach charakterystycznych dla pogranicza czesko-śląskiego w otoczeniu Masywu Śnieżnika. Przez wieś biegnie droga z Roztok do Międzylesia oraz odchodzą drogi lokalne do Nowej Wsi i Jodłowa. Goworów posiada zaplecze handlowo-usługowe.
Szata roślinna i świat zwierzęcy
W Górach Bialskich i w środkowej części Masywu Śnieżnika możemy spotkać modrzewie, wiązy, jodły, buki i jawory. Najbogatszy jednak w różne gatunki roślin jest regiel dolny. W podszyciu leśnym występuje wiele gatunków roślin m.in. maliny, jeżyny, podbiał alpejski i przynęt purpurowy. Regiel górny to głównie naturalne lasy świerkowe. W runie rosną m.in. borówka czarna i bruszwica, widłak jałowcowaty, szczawik zajęczy. Łąki wysokogórskie bogate sa w rzadkie rośliny - fiołek sudecki i szczwoligorz pochwiasty (jedyne w Polsce stanowisko). Najciekawsze jednak z przyrodniczego punktu widzenia okazy roślin spotkamy w rezerwatach przyrody znajdujących się w Masywie Śnieżnika. W świecie zwierzęcym najokazalszymi przedstawicielami są: jelenie, sarny, dziki i muflony. Muflony objęte są całkowitą ochroną - sprowadzono je z Korsyki 100 lat temu.
Aby zachęcić Państwa do odwiedzenia tego regionu postanowiliśmy opisać przynajmniej parę miejsc, które według nas warto zobaczyć.
Bystrzyca Kłodzka
Miasto to położone jest w Sudetach Środkowych na obszarze Kotliny Kłodzkiej. Ma charakter obronnego miata średniowiecznego. Zachowały się tu fragmenty gotyckich murów obronnych z XIV/XV w. z wieżami: Bramy Kłodzkiej, Rycerskiejs i Bramą Wodną. Do ciekawszych zabytków należy też dwunawowy kościół Św. Michała Archanioła. We wnętrzu znajduje się gotycka rzeźba Madonny z XV w.,renesansowa, kamienna chrzcielnica, barokowe, kute kraty oraz klasycystyczne rzeźby i prospekt organowy. W rynku zachowało się ponadto wiele renesansowych i barokowych kamienic. Stoi tam także barokowa kolumna Św. Trójcy z XVII w. Za miastem wznosi się barokowa kaplica Św. Floriana z XVIII w. Do najciekawszych obiektów w Bystrzycy należy jednak unikatowe w skali kraju Muzeum Filumenistyczne.
Zamek w Międzylesiu
Najcenniejszym zabytkiem Międzylesia jest ten barokowy zamek, położony w północno-zachodniej części rynku . Został on wybudowany w XIV wieku, prawdopodobnie na miejscu wcześniejszej budowli obronnej. W 1370 roku, kiedy właścicielem zamku była rodzina Glaubitzów, nastąpiła przebudowa zamku. W 1428 roku podczas wojen husyckich został on całkowicie zniszczony. Przetrwała jedynie wieża. W latach 1580-90 ówcześni właściciele, rodzina Tschirnhaus, przebudowuje zamek na renesansową rezydencję, dobudowując dwa skrzydła, do których została włączona średniowieczna wieża. Ostateczne wykończenie renesansowej budowli nastąpiło w latach 1614-22 poprzez dobudowanie następnych dwóch skrzydeł od południa i wschodu. Podczas wojny trzydziestoletniej w 1643 roku zamek uległ uszkodzeniu. W 1686 roku wybuchł w mieście pożar, od którego ucierpiał również zamek. Przebudowę na barokowy płac przeprowadził w latach 1686-95 włoski architekt Jacobo Carove na polecenie nowych właścicielu tej budowli, rodu Tschirnhausów (posiadali oni zamek od 1653 aż do 1945 roku). Dobudowano wówczas dwa nowe skrzydła i zamykający dziedziniec od czwartej strony mur. Bez większych zmian zamek w tej postaci przetrwał do naszych czasów.
Ruiny zamku Szczerba
Wybudowany na wzgórzu w okolicach ówczesnego Gniewoszowa kamienny zamek strzegł drogi handlowej prowadzącej przez Przełęcz Międzyleską. Pierwsza wzmianka o zamku pochodzi z końca XIII wieku, kiedy to czeski król Wacław II podarował go zakonowi cystersów z Kamieńca Ząbkowickiego. Już w 1318 roku zamek został po raz pierwszy zniszczony. Po odbudowie był własnością rycerzy czeskich. Z roku 1358 pochodzi dokument, który informuje iż nowym właścicielem zamku został Otto von Glaubitz. W czasie wojen husyckich w 1428 roku zamek został zniszczony. Od tego czasu pozostaje w ruinie. Pozostałości zamku częściowo rozebrano w 1769 roku, wykorzystując uzyskany kamień do budowy browaru we wsi Różanka. Do naszych czasów zachowały się fragmenty murów z basztą i budynku mieszkalnego.
Masyw Śnieżnika
Śnieżnik wraz z Górami Bialskimi stanowi rozległy masyw gnejsowy. Ponad boczne ramiona Masywu wznosi się centralna, bezleśna kopuła, osiągająca na granicy polsko-czeskiej 1425 m. Ku pólnoco-zachodowi oddziela się stąd grzbiet z kulminacją Czarnej Góry, ku południowo-zachodowi graniczne pasmo Małego Śnieżnika i Trójmorskiego Wierchu, na wschód - góry Bialskie. Pomiędzy tymi górami rozchodzą się promieniście głęboko wcięte doliny, z których najpiękniejsza jest dolina Wilczki z 27 m wodospadem.